Saturday, December 29, 2007

Ing Bangkeru

The Boatman. This is a short film script of an anonymous Kapampangan ballad of the same title. A friend and I want to transform it into a short film and so I adapted the story and wrote it for the screen. Not exactly like the original poem.

1. EXT. PAMPANG. GATPANAPUN.

Pakit ing “La Pampanga, 1650” king lalam para apabalu ing panaun a pigagalon ning istorya.

Makatalakad ya king pampang ning ilug ing metung a baintaung makagayak anting ISTUDYANTI. Keta nung nu ya makatikdo, tayimik—ing damdaman mu ing pamanagus ning danum king lele at ing lawiswis a babait da ring bulung ustung matatagkil lang angin. (King eksenang ini la pakit ding lagyu da ring sablang lage, manibala, at manigobra king pelikula.)

Batyawan ne ning istudyanti ing malaut a dake ning wawa. Bagya na na mu kapad ing datang ne sa ing kayang maluat nang panenayan. Oneng ala yu pa, inya diklut na ne mu ing panoras na ibat king kayang bulsa at ikit nang lampas nang alas tres. E na na abata ing kaluatan. Para ilual ing sora na at siran ing silensyu, inatu na ne itang metung a TAU KING PAMPANG a tayimik mung lalangut luyus. Wangis yang manasan.

ISTUDYANTI
(Pasaingsing)
Koya, ante itang bangka?

Inapsa na pa mu nitang tau ing lalangutan na bayu ya mekibat.

TAU KING PAMPANG
Paratang ne kanyan.

ISTUDYANTI
(Pasitsit para e na damdaman nitang tau)
Manibat nandin iyan na ing sasabian yu.

TAU KING PAMPANG
Nu ka wari ibat kanyan?

ISTUDYANTI
(E lalawe king pakisabian)
Menila.

TAU KING PAMPANG
A, magaral ka, ne? Nanung iskuela?

ISTUDYANTI
Santo Tomas.

TAU KING PAMPANG
Awa. Atin mu ring sinake keni misan, ka-unipormi me. Santo Tomas ya mu rin.

E ne bisang makipagkuentu pa ing ISTUDYANTI. Ing buri na na mu, datang ne ing bangkang panenayan na manibat nandin. King pali ning aldo, mipalukluk ya ing ISTUDYANTI at saka ya migtakap lupa. Pangapenandit, yinaus ne nitang TAU KING PAMPANG.

TAU KING PAMPANG
O, oyan na pala. Magbanda na ka keni ban na kang milako.

Linawe ya ing istudyanti at ikit ne ing paratang a BANGKERUNG mamagse; anak ya pa mu kumpara king TAU KING PAMPANG; bala mu kapara ne mu idad ing ISTUDYANTI. Itang TAU KING PAMPANG, sinopan ne king pamanggarahi ing BANGKERU.

Malagua’t salita, tinalakad ya ing ISTUDYANTI at saka no pengaladkad ding kayang karga para ilulan king saken. Kabang pupuestu ya king bangka ing ISTUDYANTI, mipangamanu la pa mu retang adua.

TAU KING PAMPANG
O’t kalambat mo? Menikal ne rugu bitis ing kekang pasayeru.

BANGKERU
Ikit yu no man ding seke ku nandin, kabaragbag la. Saka la nanunanu pa darala.

Para pataran ing pamipangamanu da ring adua, pinilit nang maglual salita ning ISTUDYANTI.

ISTUDYANTI
Mamayad ku karas sumangid.

BANGKERU
Sigi pu.
(King TAU KING PAMPANG)
Muna na ku.

Linual ne ning ISTUDYANTI ing payung na at lidlad bilang kalasag king mapamarusang lablab ning aldo.

2. EXT. LIBUTAD ILUG. GATPANAPUN.

Kabang mamangka ya ing BANGKERU ila ning ISTUDYANTI, alang kainge-inge king paligid nung e mu pasibayu king alun ning danum at mainang pasyuk da ring mangatiupan a tanaman. Ing bukud mung miragdag ing inge ning pamamagse ning BANGKERU.

E la mipaglalawe ring aduang makasake king bangka. Ing ISTUDYANTI, bista man makapalalam ya king payung, makasuliap ya king wanan king karelang daralanan a bala mu ating buring dakpan king gulut da ring tanaman. Itang BANGKERU naman, miyayaliwa ya direksyun arapan. Kabirabira, ayisipan neng sulilapan ing kayang pasaheru. Mipaitagun naman, ita mu rin ing ayisipan nang daptan ning ISTUDYANTI. Inyang misagana la panlawe, tambing lang linawe king aliwang direksyun anti mong alang milyari.

Mesuya ya ing ISTUDYANTI king “alang kabiye-biye” a paligid a panalben na inya sibukan neng idayu saguli ibat king kayang babo ing payung na at saka ya linawe king banua. Kaibat ning penandit, atin yang biglang aganaka at sibli ne ing payung na king babo na. Tiniman yang bagya king kayang ayisip at inatu ne ing BANGKERU.

ISTUDYANTI
Oy.

Marine yang linawe ing BANGKERU king ISTUDYANTI.

BANGKERU
Nanu pu?

ISTUDYANTI
Ustan mu ing anti kanini: ding Angeles banua, pilan la tang korus? Ding santu at santa, pilan no man tapuk?

Mipamulala ya ing BANGKERU.

ISTUDYANTI
Dimdam mu?

BANGKERU
Pagdamutan yu pu sana ing ipakibat ku... E ku pu kasi ibat banua inya e ko pa abilang ding amanuan yu. Bagse ampong atkan la mu ring akaragulan ku.

INSTUDYANTI
(Mayabang, anti mong metula king kalulung kagiwan ning kasabi)
Hmp.

Anting migtagumpe king malating kasapakatan bang mipakarine ya ing BANGKERU, linawe neng pasibayu ing ISTUDYANTI king aliwang direksyun. Ita namang BANGKERU, king pasaheru ya pa mu rin makalawe. Apansinan na ing kakatasan nang lub ning ISTUDYANTI uli mong megaral ya Menila, inya sibukan neng pasulitan.

BANGKERU
Malyari da ko pung kutnan?

Mipalawe ya ing ISTUDYANTI. E ya mekibat oneng lalkas king lupa na ing pamanangu.

BANGKERU
Mababa ku mu pu kabiasnan e wangis yung metung a Pilosopu a Menila lulub...
(Penandit)
...Oneng kutnan da kayu: manibat keti angga king sadsaran, pilan pa pu kayang waswas karening bagse ku ing kailangan?
(Penandit)
At saka akakit yo pu reng bula a lulto king danum? Pilan la mo pung libu kada-waswas ku?

Kinarug ya ing ISTUDYANTI king kutang. Atin yang buring ipakibat, oneng mag-alangan ya.

BANGKERU
Dimdam yu pu?

Kayari ning penandit, ikua nang mekapagsalita ning ibat Menila.

ISTUDYANTI
(Maina at mababa kumpyansa)
E ku balu.

BANGKERU
(Manlukaming bagya)
Ah... wasiwas da mu pu ring bagse ku e yu abilang, ding Angeles banua pa kaya? Menik na ko pu wari karin para bilangan la?

Pasimpli yang sinalikut king payung ing ISTUDYANTI. Pangabagya, miras no king darasan da. E ne maibug sara ning ISTUDYANTI ing payung na uling e ne buring pakit ing kayang lupa king BANGKERU inya memagkasakit ya king pamagdala karing karga na. Sinopan ne ning BANGKERU ing pasaheru king pamagdalipat ibat king bangka papunta king pampang. Inyang pilmi neng makagulut ing ISTUDYANTI, sera na ne ing payung na at saka ne sinulung. Oneng atin yang akalinguan.

BANGKERU
Ing bayad yu pu!

Mipatuknang ya ing ISTUDYANTI. Ala yang akarapat nung e arapan pasibayu ing BANGKERUNG megpababa king kayang matas a lub. Siningap ya pa mung angin bayu na depat ita.

KAYARIAN NING PRODUKSYUN

No comments: